czwartek, 29 lipca, 2021

E-sport a prawo

Przeczytaj koniecznie

Śledzenie wyników zmagań sportowych od dekad stanowi jeden ze sposobów spędzania wolnego czasu znacznej części społeczeństwa. Branża gier komputerowych zmieniła również i ten obszar naszego życia, gdy wraz z następującą popularyzacją gier, ciągle wzrasta oglądalność rywalizacji zmagań graczy różnorodnych gier komputerowych. Swoje miejsce znajdą tutaj zarówno wielbiciele klasycznych rozgrywek sportowych, przeniesionych do świata wirtualnego, takich jak tegoroczna edycja FIFA 21 EClub World Cup, czy niepowiązane w żaden sposób z rzeczywistością mistrzostwa w Counter Strike Global Offensive czy Dota 2. Tak wielka popularność musi iść w parze z postępującymi regulacjami prawnymi. Jak wyglądają one w Polsce?

Status prawny e-sportu

Zanim przejdziemy do analizy wizerunku e-sportu w świetle obowiązującego prawa, zadajmy sobie pytanie: co tak na dobrą sprawę mamy na myśli, mówiąc esport? Według słownika języka polskiego, jest to wirtualna rywalizacja, w której przedmiotem działań zawodników pozostają gry komputerowe. Skoro jest okazja, mimochodem wspomnę, iż poprawna jest pisownia zarówno z myślnikiem pomiędzy „e”, i „sportem”, jak i jego brak. Wyposażeni w tę ogólną wiedzę oraz definicję funkcjonującą w świadomości większości z nas, możemy teraz poszukać jej ustawowego odpowiednika. Niestety nasze wysiłki skończyć muszą się porażką, gdyż takowej zwyczajnie brak. Przepisem który sprawia, iż wirtualne zmagania można podpiąć pod kategorię sportu, jest dodany w 2017 roku art. 2 ust. 1a ustawy o sporcie:

 Art. 2 ust. 1a. „Za sport uważa się również współzawodnictwo oparte na aktywności intelektualnej, którego celem jest osiągnięcie wyniku sportowego.”

Jak widzimy, by wirtualne rozgrywki mogły zostać uznane za spełniające powyższe kryteria, muszą zawierać w sobie trzy przesłanki: 

1) rywalizacji; 

2) aktywności intelektualnej;

3) celu w postaci osiągnięcia wyniku sportowego. 

Pierwszą z nich, tj. zabieganie kilku osób o zdobycie pierwszeństwa w danej dziedzinie, rozpatrywać należy indywidualnie. Póki co, wszystkie sportowe rozgrywki online dotyczą gier wieloosobowych, jednak trudno powiedzieć, czy przykładowo takie ujęcie eliminowałoby symultaniczne rozgrywki single-player, w celu wyłonienia zwycięzcy. Przyszłość pokaże, czy pomysł na takowe zmagania zrodzi się w umysłach świata biznesowego z branży gier.

Kolejnym elementem jest wymóg aktywności intelektualnej, a co ciekawe, doczekaliśmy się już wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z tego zakresu. Wydaje się, że fragment tego orzeczenia (sygn. akt III SA/Wa 1079/18), trafnie rozstrzyga wszelkie wątpliwości dotyczące pojmowania gier komputerowych jako aktywności intelektualnej: 

„[…] Skutki aktywności intelektualnej w aspekcie społecznym są zatem podobne do uprawiania aktywności fizycznej. Należy również mieć na względzie, że profesjonalne podejście do gry w szachy, warcaby, brydża sportowego, a także sporty elektroniczne wymaga od uczestników uprawiania aktywności fizycznej. Ponadto gry w szachy, warcaby, brydża sportowego oraz sporty elektroniczne wyrabiają szybkość reakcji oraz rozwijają strategiczne myślenie. Należy przyjąć, że nie tylko aktywność fizyczna, lecz także aktywność intelektualna, może prowadzić do osiągnięcia wyniku sportowego, a dodatkowo sprzyjać umacnianiu więzi społecznych czy budowaniu własnej wartości.[…]”

Wspomniana w treści przytoczonego orzeczenia aktywność fizyczna wykracza poza standardowe pojmowanie tego pojęcia. W esporcie oznaczałaby ona korzystanie z urządzeń, za pomocą których można grać tj. przykładowo obsługa myszki czy innych kontrolerów. Oczywiście działalność profesjonalnych graczy często musi wiązać się z uprawianiem innych, bardziej „tradycyjnych” dyscyplin sportowych. Jednak niezależnie od tego, taki kierunek interpretacji działań stricte w trakcie turniejów esportowych, jednoznacznie umożliwia zakwalifikowanie wirtualnych zmagań jako dyscyplinę sportową.

Ostatnim elementem wymienionym w przepisie jest cel w postaci osiągnięcia wyniku sportowego. Nie ma tutaj znaczenia, czy rywalizacja odbywa się na gruncie zawodowym czy amatorskim, co oznacza, iż nawet lokalne turnieje esportowe z zachowaniem pewnej dozy ostrożności, można uznać za wydarzenia sportowe, przynajmniej w świetle prawa. Samego celu w postaci osiągnięcia wyniku zakwestionować nie sposób, zwłaszcza biorąc pod uwagę coraz większe nagrody pieniężne dla zwycięskich graczy oraz drużyn. 

Miły gest

Pomimo zdaje się, dosyć otwartego i przyjaznego nastawienia polskiego ustawodawcy do zagadnienia sportów elektronicznych, zaprezentowana regulacja jest jedynie zalążkiem w stosunku do potrzeby kompleksowego ujęcia esportu w normy prawne. Tę sceptyczność i ostrożność w ustanawianiu regulacji można jednak wybaczyć, biorąc pod uwagę fakt, iż esport jako dziedzina jest na świecie bardzo nowym i wciąż rozwijającym się zjawiskiem. 

Brak jest jednej międzynarodowej federacji skupiającej rozproszone związki czy stowarzyszenia, umożliwiającej tym samym rejestrację polskich organizacji. Brak jest też znaczących regulacji prawnych w innych państwach z tego zakresu. Za pioniera legislacyjnego w tej dziedzinie uznać należy Koreę Południową, gdzie przykładowo obowiązujące przepisy zezwalają na tworzenie wyspecjalizowanych instytucji, wspierających profesjonalnych graczy. Nie jest to martwy przepis – na tej bazie utworzono KeSPA, czyli Korea e-Sports Association. Działania kreatywne z branży gier uznaje się ponadto za własność intelektualną. Co ciekawe negatywne działania w wirtualnym świecie również są penalizowane – w 2018 roku na karę pozbawienia wolności skazano twórcę cheatów do popularnej gry Overwatch. Trudno określić kierunek rozwoju przyszłych regulacji prawnych dotyczących esportu na całym świecie czy w Polsce, jednak obecnie obowiązujące przepisy z pewnością należy uznać za postawienie kroku w dobrym, nieuciekającym od wirtualnej rzeczywistości kierunku.

Autor: Cyprian Olszewski

Źródła:

Szymon Myrna – „E-sport w świetle nowelizacji ustawy o sporcie”

„Prawne aspekty e-sportu” – https://prawointernetu.eu/prawne-aspekty-e-sportu/

DLA Piper – „Esports Laws of the World” 

„south-korean-overwatch-hacker-sentenced-to-a-year-in-prison” https://www.cnet.com/news/south-korean-overwatch-hacker-sentenced-to-a-year-in-prison/

- Advertisement -

Więcej artykułów

Zostaw odpowiedź

Please enter your comment!
Please enter your name here

Najnowsze artykuły