wtorek, 30 listopada, 2021

Opinia Rzecznika Generalnego

Przeczytaj koniecznie

Opinia Rzecznika Generalnego Eleanor Sharpston, została przedstawiona 30 września 2010 roku i porusza szereg wątków wymagających rozważenia w kontekście sprawy C-34/09. Opinia prawna Rzecznika Generalnego jest bezstronną i niezależną analizą sprawy, która nie jest wiążąca dla Trybunału a ma za zadanie być opinią wspomagającą działalność orzeczniczą najwyższego sądu Unii Europejskiej. Opinia przedstawiona w sprawie C-34/09 skupia się na analizie kluczowych dla sprawy kwestii i postawieniu pytań, które wpłyną na dalszy kierunek rozwoju sytuacji pana Zambrano i jego rodziny. 

Pierwszym wątkiem poruszonym przez Rzecznika Generalnego, jest prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu, na które mogą powoływać się dzieci G. Ruiza Zambrano jako obywatele Unii Europejskiej. Eleanor Sharpston zwraca uwagę na związek pomiędzy wykonywaniem tego prawa przez niepełnoletnie dzieci a sytuacją w jakiej pozostają rodzice dzieci. Nieprzyznanie panu Zambrano zezwolenia na pracę oraz pochodnego prawa pobytu, wpłynie więc niekorzystnie na prawo dzieci do korzystania z praw przysługujących im jako obywatelom. W wyniku braku środków do życia spowodowanych niemożnością podjęcia legalnej pracy przez rodziców, dzieci prędzej czy później będą zmuszone opuścić państwo członkowskie w którym przebywają. Rzecznik Generalny wskazuję na podobieństwo sprawy do sprawy Rottmann w której orzekał Trybunał, która dotyczyła utraty i nabycia obywatelstwa Unii w kontekście skutków jakie wywołałaby utrata obywatelstwa jednego państwa członkowskiego przed nabyciem obywatelstwa innego państwa członkowskiego. Rzecznik konkluduję w ten sposób, że sytuacja w której dzieci państwa Ruiz Zambrano będące obywatelami Unii Europejskiej, są pozbawione prawa do wykonywania przysługujących im praw jest niedopuszczalna oraz sprzeczna z podstawowymi gwarancjami prawa unijnego. 

Drugą kwestią, którą w swojej opinii porusza Eleanor Sharpston jest proporcjonalność a więc zachowanie stosownych proporcji pomiędzy sytuacją w jakiej znajduję się osoba a ograniczaniem lub nadawaniem jej praw. Rzecznik zwraca uwagę na fakt, że G. Ruiz Zambrano przez okres pięciu lat zatrudniony był na podstawie umowy o pracę w spółce Plastoria, opłacał on składki z tytułu ubezpieczenia społecznego a przeprowadzana kontrola wykazała brak jakichkolwiek naruszeń, z wyjątkiem braku posiadania przez pana Zambrano stosownego zezwolenia na pracę. Twierdzenie to stanowi kontrargument dla uwag przedstawionych przez rząd belgijski, który uzasadniał odmowne decyzje w zakresie wydania zezwolenia na pracę czy świadczenia dla bezrobotnych, faktem, że G. Ruiz Zambrano byłby nie potrzebnym obciążeniem dla państwowych finansów. Natomiast na podnoszony przez państwa członkowskie argument „otwarcia śluzu” dla imigracji, Rzecznik Generalny w przedmiotowej opinii przypomina, że w gestii prawa krajowego leży kwestia regulowania sposobów nabywania obywatelstwa a państwo może dowolnie zmieniać swoje ustawodawstwo w tym zakresie, tak by kontrolować proces napływu obywateli spoza UE. Następnym istotnym zagadnieniem jakie analizuję w kontekście sprawy Rzecznik Generalny Eleanor Sharpton, jest pytanie czy w omawianym stanie faktycznym występuję problem dyskryminacji odwrotnej i czy pan Zambrano może powoływać się na art. 18 TFUE mówiący o zakazie wszelkiej dyskryminacji ze względu na przynależność państwową. Czy G. Ruiz Zambrano może więc wywodzić swoje prawa do nie bycia dyskryminowanym, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo Trybunału, ze wskazaniem na sprawę Zhu i Chen oraz nakazu traktowania osób będących w podobnych sytuacjach, w ten sam sposób? W opinii znajdujemy propozycję odpowiedzi na powstałe pytania „Z powyższych względów proponuję Trybunałowi, aby art. 18 TFUE interpretować w ten sposób, że zakazuje on odwrotnej dyskryminacji wywołanej wzajemnym oddziaływaniem między art. 21 TFUE a prawem krajowym, pociągającej za sobą naruszenie praw podstawowych chronionych prawem Unii Europejskiej, w razie gdy co najmniej równoważna ochrona nie jest dostępna na mocy prawa krajowego.” Rzecznik dopuszcza możliwość zastosowania art. 18 TFUE w tej i podobnych stanach faktycznych, wtedy gdy kumulatywnie spełnione są trzy przesłanki. Pierwszą z nich jest przesłanka zgodnie z którą ubiegający się obywatel musiałby być obywatelem przebywającym na terenie państwa członkowskiego swojego obywatelstwa i nie skorzystałby dotychczas z prawa do swobodnego przemieszania się. Kolejną, zarzucona dyskryminacja odwrotna musiałaby pociągać za sobą naruszenie Karty Praw Podstawowych, natomiast ostatnią konieczną przesłanką byłoby uzupełniające zastosowanie art. 18 TFUE, w przypadku kiedy odpowiednie przepisy krajowe nie zapewniałyby ochrony praw podstawowych. 

Ostatnim wątkiem, który porusza opinia w kontekście miarodajnych i mających potencjalne zastosowanie w sprawie aktów i przepisów prawnych, jest rozważenie czy Ruiz Zambrano może samodzielnie powołać się na prawo do poszanowania życia rodzinnego przewidzianego przez Prawo Unii Europejskiej. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału, jednostka może powołać się na prawa podstawowe wtedy gdy zakwestionowany środek wchodzi w zakres stosowania prawa unijnego. W tym kontekście, jak wskazuję Rzecznik, konieczne jest wyjaśnienie pojęcia „zakres zastosowania prawa prawa unijnego” tak aby jednostki mogły jednoznacznie ustalić czy dana sprawa mieści się w zakresie zastosowania tego prawa. Nie można definiować tego pojęcia w oparciu o takie kryteria jak to czy przepis nadaję się do bezpośredniego zastosowania, można natomiast ustalić ów zakres w powiązaniu z kompetencjami wyłącznymi lub dzielonymi Unii Europejskiej. Innymi słowy reguła stanowiłaby, że jeżeli Unii Europejskiej przysługuje kompetencja w danej dziedzinie prawa (wyłączna lub dzielona), prawa podstawowe Unii Europejskiej powinny chronić obywatela Unii, nawet gdyby kompetencja ta nie została jeszcze wykonana. Rzecznik konkluduję, że pan Zambrano nie może jednak powołać się na prawo do ochrony życia rodzinnego uzasadniając to w następujący sposób „W kontekście tych okoliczności po prostu nie sądzę, aby już miał miejsce niezbędny rozwój konstytucyjny podstaw Unii Europejskiej – taki, który uzasadniałby twierdzenie, że na prawa podstawowe wynikające z prawa Unii Europejskiej można było powoływać się niezależnie jako na prawa samodzielne.” 

Opinia Rzecznika Generalnego Eleanor Sharpston, niewątpliwe przyczyniła się do wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy o sygnaturze C-34/09. Trybunał Sprawiedliwości w procesie orzeczniczym wziął pod uwagę wnioski Rzecznika, które pomogły mu dokonać właściwej oceny sprawy oraz wydać prawidłowy wyrok. 

- Advertisement -

Więcej artykułów

Zostaw odpowiedź

Please enter your comment!
Please enter your name here

Najnowsze artykuły