Zmiany w prawie zamówień publicznych i ich skutki

Z pierwszym dniem 2021 roku w polskim systemie prawnym przestała obowiązywać uprzednia ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych, a jej miejsce zastąpiła ustawa z 11 września 2019 r. Wraz ze zmianą stanu prawnego doszło do ponownego określenia przesłanek unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, a wraz z tym – do powstania norm prawnych, które mogą okazać się problematyczne w praktyce.

Unieważnienie postępowania

Postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego zakończyć się może w dwojaki sposób. Po pierwsze, jeżeli w ramach prowadzonego postępowania wyłoniony został wykonawca, który złożył najkorzystniejszą ofertę, postępowanie winno zakończyć się zawarciem umowy w sprawie zamówienia publicznego. Po drugie, w wyniku zaistnienia określonych sytuacji faktycznych Zamawiający może być zobowiązany do unieważnienia postępowania albo też zgodnie z wolą ustawodawcy – jest uprawniony do podjęcia swobodnej decyzji odnośnie jego unieważnienia.

Nowa przesłanka unieważnienia postępowania

W art. 256 PZP ustawodawca określając okoliczności, których konsekwencją powstania będzie unieważnienie postępowania, umożliwił zamawiającemu unieważnienie postępowania odpowiednio przed upływem terminu do składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo przed upływem terminu składania ofert, jeżeli wystąpiły okoliczności powodujące, że dalsze prowadzenie postępowania jest nieuzasadnione, przy czym o tym, co należy rozumieć przez pojęcie „nieuzasadnione” brak jest jakiejkolwiek regulacji prawnej. W rzeczywistości okoliczność ta umożliwia zamawiającemu unieważnienie postępowania o udzielenie zamówienia z powodów błahych oraz daje możliwość do uzasadnienia błędów stojących po stronie zamawiającego z pominięciem regulacji odnoszącej się do zwrotu wykonawcy uzasadnionych kosztów uczestnictwa z w postępowaniu, a zatem kosztów związanych, np. z przygotowaniem oferty oraz kosztów obsługi biurowej, związanych ze sporządzeniem projektu, planu lub analizą studium przypadków. W sytuacji takiej wystarczającym jest należyte uzasadnienie okoliczności powodujących (które w związku ze znaczną niedookreślonością przepisu daje niemalże absolutną swobodę argumentacji), że dalsze prowadzenie postępowania jest nieuzasadnione, a skutek ten nie jest wynikiem działania/zaniechania Zamawiającego.

Kiedy Zamawiający obowiązany jest unieważnić postępowanie?

Zamawiający w niektórych przypadkach określonych w ustawie jest obowiązany do unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego powołując się na omawianą przesłankę. Przede wszystkim w sytuacji, gdy w wyniku zmiany treści ogłoszenia o zamówieniu dojdzie do zmiany charakteru zamówienia w porównaniu z pierwotnie określonym, jak również w przypadku, gdy do takich samych skutków doprowadza istotna zmiana treści SWZ. Zauważyć należy, że modyfikacji takich dokonywać może tylko i wyłącznie zamawiający, a zatem wraz z ich dokonaniem niejako sam w wyniku przedsiębranych czynności dąży do unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia.

Skutek wprowadzonych zmian

W związku z faktem początku obowiązywania nowej ustawy PZP ciężko ocenić skutki wprowadzonych zmian. Niestety, w wyniku wykreowania przesłanki ukształtowanej na wzór „klauzuli generalnej”, spodziewać się można jej zastosowania przez zamawiającego jako „wytrychu” w sytuacjach, w których nie znajduje on wystarczających powodów do obligatoryjnego unieważnienie postępowania o udzielenie zamówienia. Wysokie prawdopodobieństwo nadużywania tejże przesłanki niweczy również podstawowe zasady udzielania zamówień publicznych, tj. zasady zapewniającej uczciwą konkurencję oraz równe traktowanie wykonawców, a także zasady jakości i efektywności ekonomicznej, ponieważ stanowić może uzasadnienie dla szeregu nieprawidłowości oraz nierzetelności prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

Autor: Paweł Wołodźko

Źródła

  1. Ustawa z dnia 11 września 2019 r. Prawo Zamówień Publicznych,
  2. I. Granecka, P. Granecki, Prawo Zamówień Publicznych. Komentarz, Legalis 2021.
- Advertisement -

Więcej artykułów

Zostaw odpowiedź

Please enter your comment!
Please enter your name here